در دنیای مسابقات اتومبیلرانی عملکرد بهینه موتور یکی از عوامل کلیدی موفقیت است. یکی از مهمترین بخشهای این عملکرد، سیستم روغنکاری موتور است که نقش حیاتی در کاهش اصطکاک، خنکسازی قطعات و افزایش عمر موتور دارد. در شرایط سخت مسابقه، سیستمهای روغنکاری سنتی ممکن است ناکارآمد باشند، به همین دلیل استفاده از سیستمهای پیشرفته مانند سیستم روغنکاری خشک یا سیستم کارتل (کارتر) خشک (Dry Sump) اهمیت ویژهای پیدا میکند.
تعریف روغن کاری حوضچه خشک (Dry Sump) و تفاوت آن با روغن کاری حوضچه تر (Wet Sump)
سیستم کارتل خشک که همان سیستم روغنکاری خشک یا Dry Sump نیز نامیده میشود، برخلاف سیستم Wet Sump، روغن را در یک مخزن خارجی ذخیره میکند. در Wet Sump، روغن در کارتر موتور جمع میشود، اما در سیستم روغنکاری حوضچه خشک، روغن پس از گردش در موتور به مخزن جداگانهای منتقل میشود. این تفاوت باعث میشود که سیستم روغنکاری خشک در شرایط مسابقهای عملکرد بهتری داشته باشد، زیرا از کفزدگی روغن جلوگیری میکند و فشار روغن را در تمام شرایط حفظ میکند.
اجزای اصلی و کارکرد سیستم روغن کاری کارتر خشک
- پمپهای چندمرحلهای برای مکش و گردش روغن
- مخزن خارجی روغن با طراحی خاص برای جلوگیری از کفزدگی
- فیلترهای روغن با ظرفیت بالا
- خطوط انتقال روغن با مقاومت حرارتی بالا
- خنککننده روغن برای حفظ دمای مناسب
نحوه عملکرد پمپهای چندمرحلهای در این سیستم
پمپهای چندمرحلهای در سیستم کارتل (کارتر) خشک وظیفه مکش روغن از نقاط مختلف موتور و انتقال آن به مخزن خارجی را دارند. این پمپها معمولاً شامل چند روتور هستند که هرکدام برای بخش خاصی از موتور طراحی شدهاند. عملکرد هماهنگ این پمپها باعث میشود که روغن بهصورت یکنواخت در موتور گردش کند و فشار روغن در تمام شرایط حفظ شود.
مزایای سیستم روغنکاری حوضچه خشک در موتورهای پرفشار و دور بالا
- جلوگیری از کفزدگی روغن در دورهای بالا
- حفظ فشار روغن در شرایط سخت
- کاهش ارتفاع موتور و بهبود مرکز ثقل خودرو
- افزایش ظرفیت روغن و بهبود خنککاری
- کاهش احتمال نشت روغن در پیچهای شدید
چالشهای نصب و نگهداری در خودروهای مسابقهای
- نیاز به فضای بیشتر برای مخزن و خطوط انتقال
- پیچیدگی در طراحی مسیرهای روغن
- هزینه بالای قطعات و نصب
- نیاز به تنظیم دقیق فشار و دمای روغن
آیا میتوان سیستم Dry Sump را بهصورت دستی روی خودرو نصب کرد؟ بررسی امکان نصب و نیازهای فنی
نصب دستی سیستم کارتر خشک روی خودروهای مسابقهای امکانپذیر است، اما نیازمند دانش فنی بالا و تجهیزات تخصصی است. برای نصب موفق، باید موارد زیر رعایت شود:
- انتخاب پمپ مناسب با توجه به نوع موتور
- طراحی مسیرهای روغن با کمترین مقاومت
- نصب مخزن در موقعیت مناسب برای گردش بهینه روغن
- استفاده از فیلتر و خنککننده با ظرفیت مناسب
- تنظیم دقیق فشار روغن با استفاده از رگلاتور
مقایسه عملکرد سیستم روغنکاری خشک با Wet Sump در پیست
در شرایط واقعی پیست، تفاوت عملکرد بین سیستم روغنکاری خشک و Wet Sump کاملاً مشهود است. در حالی که Wet Sump ممکن است در پیچهای شدید و دورهای بالا دچار افت فشار شود، سیستم روغنکاری حوضچه خشک عملکرد پایدار و یکنواختی را ارائه میدهد. این تفاوت باعث میشود که سیستم کارتل (کارتر) خشک انتخاب اول تیمهای مسابقهای حرفهای باشد.
خودروهایی که بهصورت فابریک از سیستم Dry Sump استفاده میکنند
- Chevrolet Corvette Z06 (C7 و C8)
این مدلها برای استفاده در پیست طراحی شدهاند و بهصورت فابریک از سیستم Dry Sump بهره میبرند تا فشار روغن در پیچهای شدید حفظ شود. - Porsche 911 GT3 و GT3 RS
موتورهای Flat-6 این خودروها با طراحی سیستم روغنکاری خشک داخلی، عملکردی پایدار در دورهای بالا ارائه میدهند. - Ferrari 458 Italia و 488 GTB
موتورهای V8 این مدلها با سیستم روغنکاری حوضچه خشک طراحی شدهاند تا در شرایط مسابقهای دوام و پایداری بیشتری داشته باشند. - Mercedes-AMG GT R
این خودرو نیز از سیستم کارتل (کارتر) خشک بهره میبرد تا در پیستهای حرفهای عملکرد بینقصی داشته باشد.
در تصویر زیر نمونه ای از این سیستم که متعلق به خودروی Toyota Corolla GR میباشد را مشاهده میکنید.
آیا استفاده از سیستم روغنکاری خشک در خودروهای شهری منطقی است؟
استفاده از سیستم روغنکاری خشک در خودروهای شهری معمولاً توصیه نمیشود، زیرا این سیستم برای شرایط مسابقهای طراحی شده است. در خودروهای شهری، هزینه بالا، پیچیدگی نصب و نیاز به نگهداری تخصصی باعث میشود که استفاده از این سیستم منطقی نباشد، مگر در موارد خاص مانند خودروهای تیونشده برای استفاده ترکیبی. در خودروهای تیونشده با سیستمهای پرقدرت مانند توئین توربو، استفاده از سیستم روغنکاری حوضچه خشک میتواند عملکرد موتور را بهطور قابلتوجهی بهبود دهد.
جمعبندی: آیا سیستم کارتر خشک انتخاب نهایی برای تیونرهاست؟
سیستم کارتر خشک با مزایای فراوانی که در شرایط مسابقهای ارائه میدهد، انتخابی مناسب برای تیونرهایی است که به دنبال عملکرد بالا و پایداری موتور هستند. با این حال، چالشهای نصب و هزینههای بالا باید در نظر گرفته شود. در نهایت، انتخاب این نوع روغنکاری حوضچه خشک باید بر اساس نوع استفاده، بودجه و سطح تخصص انجام شود.
این مقاله توسط وبسایت توئین توربو جمع آوری و نوشته شده است، با نظرات خود مارا در این مسیر همراهی کنید.
